Rywalki

 

„…Nie opowiada o swoich romansach. Miłość to dla niej sprawa drugorzędna do czasu, gdy w życiu nieugiętej Elizabeth pojawia się Tom White…”

Przed Wami wyjątkowa książka, z dziennikarskim zacięciem i wiarą w siłę kobiet, które nigdy nie liczyły na całkowite oddanie i brak swojego zdania, udowodniły światu, że potrafią być silne i niezależne. To piękna sprawa, samodzielnie decydować o sobie i żyć według własnych zasad. Przed Wami książka włoskiej pisarki i dziennikarki Paoli Calvetti.

Dziesięć utalentowanych kobiet, które zmieniły historię. Jakie były naprawdę? Czy kiedy na horyzoncie pojawiła się miłość łamały swoje zasady? Może wręcz przeciwnie wykorzystały swoją szansę?

Solidarność kobiet może stać się niezwykłą siłą. Rywalizacja przykuwa powszechną uwagę. „... Lecz traumy zamknięte w szufladzie pamięci powracają, by ranić w najdziwniejszy sposób i w nieoczekiwanych momentach. Pojawiają się wspomnienia, wspólna przeprawa przez życie, uczucia...". Cierpienie – ono naprawdę boli.

Sarah Bernhardt i Eleonora Duse, Coco Chanel i Elsa Schiaparelli, Helena Rubinstein i Elizabeth Arden, Hedda Hopper i Louella Parsons, a także siostry Joan Fontaine i Olivia de Havilland – biografie tych genialnych kobiet, kwestionujących normy społeczne i będących wizjonerkami w swoich dziedzinach, są historiami zaciętej rywalizacji, która sprawiła, że każda z nich nie tylko odniosła sukces, lecz zainspirowała kobiety na całym świecie. Walczyły między sobą, ale również ze zdominowanym przez mężczyzn światem.

Sarah Bernhardt i Eleonora Duse – rywalki. Wybitne aktorki. Primadonny pod lupą. Diva contra diva. Mnóstwo wielbicieli. Domem Sarah był teatr, kupiony w 1893 roku przez nią. Prowadzi go silną ręką, niczym caryca. Eleonora Duse jest wdzięczna Sarah, która uważa się za największą aktorkę wszech czasów, że może grać. W programie wyczerpujący maraton przedstawień.

Wielbiciele, bukiety kwiatów na widowni, wielcy tego świata. One między sobą rywalizują, mimo, że czasami grają w tej samej sztuce. Występują na wielu scenach, nawet w Stanach Zjednoczonych. Proszone na salony, np. (Duse w Białym Domu). Wychwalane również w Rosji, Austrii i Niemczech. Sarah starsza od Eleonory o 14 lat. Sarah czuje, że odchodzi na bok. Zobaczyła współczesny teatr i wie, że nie może już być jego bohaterką.

Od młodych lat Sarah wiele pracowała, by osiągnąć to co zdobyła. Pierwsze słowa pochwały otrzymała od Victora Hugo, który powiedział „jesteśmy w obecności złotego głosu”. Bernhard – zadebiutowała 11.08.1962 r.

Duse zaś w wieku 23 lat została mianowana główną aktorką zespołu teatralnego. Sarah w 1964 roku rodzi syna (ma go z VII księciem Ligne) – ten go nie uznaje. Syn jest dzieckiem „nieznanego” ojca. Wychowuje go w skromnych warunkach. Chce wychować Maurice’a na księcia. Dzięki temu, że spodobała się dyrektorowi Teatru O’deon – zostaje zatrudniona. Maurice ma już dwa lata. Podobny los podziela Eleonora, która zachodzi w ciążę z Cafiero. Ten, od niej później odchodzi. Rodzi na wsi (dziecko grzechu). Tu Mario umiera kilka dni po porodzie. Pobiera się z Tebaldo Checchi – aktorem – rodzi córkę Enrichettę (1882 r.).

Matka i córka rzadko się widują, krótkie wakacje, żyją w oddaleniu, piszą do siebie. Bernhardt (Sarah) gra wszystkie możliwe role kobiet – od oszukanych, świętych, królowych po prostytutki. Jak wychowa syna? Oceniając z boku, chyba źle, rozpieszczony hazardzista. (mama wszystko pokryje). Sarah i Eleonora ciągle ze sobą rywalizują. Ta druga (Eleonora) nieustannie przejmuje repertuar rywalki (jest młodsza). Eleonora zawsze skromna, Sarah przeciwnie. Pewien dziennikarz napisał:

„…Eleonora Duse wywołała więcej sensacji swoją skromną powściągliwością niż Bernhardt swoimi wyczynami pod publiczkę…”. Sarah oprócz mężczyzn, nieudanych związkach, kocha również kobiety. Z malarką Louise Abbema będzie do ostatniego dnia. Odeszła 26.03.1923 r.

Sarah to legenda kobiety wolnej, podążającej za marzeniami dziecka nieotoczonego miłością. Duse – symbol Włoch umiera w pokoju hotelowym. Pochowana 13.05.1924 r.

Druga para to Coco Chanel i Elsa Schiparelli. Coco Chanel – ikona mody. Elsa – włoska artystka, która szyje ubrania. Coco Chanel projektuje stroje, by wyzwolić kobiece ciało. Albert Chanel – obwoźny sprzedawca, kobieciarz i Jeanne Devolle – przelotny romans. Z tego rodzi się Julie – Berthe Chanel. W końcu ojciec uznaje dziecko. Później rodzi kolejne dzieci. 19.08.1883 r. – Gabrielle Bonheur – obecna przy śmierci matki. (33 lata - matka umiera). Gabrielle ma 12 lat. Po śmierci matki Albert Chanel oddaje dzieci do sierocińca. To jest ich ostatnie spotkanie.

Tu spędzi 7 lat. Gabrielle – opuszcza sierociniec i siostrę. Zatrzymuje się u rodziny. W wieku 20 lat – sprawnie posługuje się igłą i nitką. Zostaje zatrudniona – szyje, haftuje. Gabrielle zaczyna śpiewać, ma niezbyt dobry głos. Tu krzyczą do niej „Coco”.

Przeciwniczka Elsa Schiaparelli ur. 10.09. 1890 roku w Rzymie – rodzi się w bogatej rzymskiej rezydencji. Jest drugą córką. Dla rodziny to rozczarowanie. Matka nie wie, co począć z dziewczynką. Miał być syn! Dziewczyna lubi przymierzać suknie matki. Elsa nie znosi szkoły. Chce zostać artystką. Pisze wiersze. Rodzice uważają za skandal, to że pisze i wysyłają ją do szkoły z internatem do Szwajcarii. Po bucie wraca do domu. Elsa i Gabrielle – 7 lat różnicy, dwa równoległe życia. Jedna będzie układać tkaniny niczym wersy poezji. Druga będzie projektowała ubrania, by stać się bogata i niezależna. Obie odniosą sukces za sprawą mężczyzny. U Coco – to oficer piechoty z zamiłowaniem do koni. U Elsy teozof i bezwzględny łajdak.

Coco uwielbiała uwodzić. Szuka w mężczyznach poczucia bezpieczeństwa, wykorzystuje ich i manipuluje nimi. Angielski komendant i milioner – znajduje dla niej posiadłość przy Rue Cambou, otworzy konto bankowe i nauczy prowadzić samochód. Natomiast Elsa – rodzi córkę, daje sobie sama radę w życiu. Nawiązuje przyjaźń z żoną francusko – kubańskiego malarza. Nagle okazuje się, że jej 15 – miesięczna córeczka ma polio (paraliż niemowlęcy).

Coco projektuje proste, wygodne stroje dla kobiet. Zaczyna promienieć. Ma pieniądze, a one dają wolność. Produkuje na dużą skalę. W 1918 roku daje pracę 300 pracownikom (wszystkie kobiety). Tu poznaje Ernesta Beaux – producenta kosmetyków, stąd jej perfumy Chanel*5  to strzał w 10. Rusza produkcja i rozpropagowanie nowej marki. Chanel staje się symbolem francuskiej sztuki ubierania. Chanel nie znosi ostentacyjnych ozdób. Chanel pracuje „dla artystów”: Schiaparelli jest „z” nimi. I ma przewagę w środowisku filmowym.

Gorąco polecam Wam książkę, którą przeczytałam z zapartym tchem. Rywalizacja na zawsze zmieniła oblicze kina, teatru, biznesu i mody. Dała wzór nie tylko kolejnym pokoleniom, ale i kobietom, które w czasach współczesnych znają swoją wartość.

Katarzyna Żarska

https://zarska18.blogspot.com/

Wydawnictwo: ZYSK i S – ka

Premiera: 07.10.2025 r.

Oprawa: miękka ze skrzydełkami

Liczba stron: 320

Tłumaczenie: Hanna Kostołowska

(nowość wydawnicza) w mojej domowej biblioteczce