Wojownicy z pól ryżowych. Historia samurajów

 

„…Moment śmierci był szansą na okazanie swojej godności, na zyskanie sławy i pośmiertnej reputacji. Lepiej było więc ją zainscenizować…”

Japonia starożytna przypada na VII – XII wiek. To okres Nara, Heian – tu Japonia jest w pełnym rozkwicie. Japonia średniowieczna przypada na koniec XII wieku do końca XVI wieku. Okres ANCIEN REGIME (1573 – 1867) to okres przednowoczesny.

Okres epoki – Edo przypada na XVIII wiek. Japonia modernizuje się pod panowaniem Cesarza Meiji (1868 – 1912). W 1947 roku weszła w życie nowa konstytucja Japonii. Postać samuraja – wojownika stała się symbolem tego kraju.  

Pierwsi samuraje pojawili się na przełomie IX i X wieku. Zdominowali historię. Szczególną dominację osiągnęli w średniowieczu. Zniknęli dopiero około półtora wieku temu. Istnienie dawnego japońskiego feudalizmu pozwoliło pokazać światu wszystko to, co zbliżyło Japonię do Europy Zachodniej.

Początkowo byli to zwykli zbrojni (samuraje) podporządkowani arystokracji dworskiej, później związki wasalne, aż pod koniec XII wieku narzucili państwu swoje przywództwo, wraz ze swoim wodzem, szogunem – z pełną władzą wojskową.

Samuraje stali się w większości mieszkańcami nowo powstających miast. W średniowieczu samuraje byli rzeczywistymi wojownikami, to już w XVII wieku stali się urzędnikami lub uczonymi.

W połowie XIX wieku stali się niezależni i zaczęli prowadzić własną politykę zagraniczną. Samuraje stworzyli nowe elity rządzące państwem i przeprowadzili reformy instytucjonalne, które pchnęły kraj na drogę modernizacji. Japonia przeżyła dynamiczny rozwój pod koniec VII wieku za panowania cesarza Temmu.

Krajem rządził dwór cesarski rezydujący w stolicy. Na czele stał ród Fujiwara. Między VIII a X wiekiem opracowano system sylabariuszy umożliwiający zapisywanie języka japońskiego. Relacje między wodzem, a jego ludźmi opierały się na zaufaniu, szacunku i braterstwie broni.

W 1876 roku rząd zaprzestał wypłacanie samurajom tradycyjnych uposażeń. Niezadowolenie zaczęło się kierować przeciwko rządowi. W latach 80 XIX wieku pojawiły się relacje ukazujące dawnych samurajów doprowadzonych do nędzy i zmuszonych do pracy w fabrykach.

W 1874 roku doszło do powstania samurajów w prefekturze Saga, na jego czele stanął Eto Shinpei. Powstanie stłumiono. Kolejny bunt w 1877 roku. Od początku do końca samuraje kontrolowali proces zmiany władzy.

Co oznaczał „romans bratnich dusz”? Nie myślimy tym razem o niewiastach. Uległość jest dla Japończyków ważną cechą, ale słabość wobec kobiety oznacza podporządkowanie się jej zasadom. Gdzie w takim razie są uczucia? Małżeństwo określane jest mianem sprawy politycznej, a stosunki seksualne miały za główny cel prokreację. Żony samurajów np. tkały i sprzedawały efekty swojej pracy.

Mimo zniesienia klasy samurajskiej jako grupy społecznej, zachowali status w państwie japońskim aż do lat 40 XX wieku. Wszyscy przyczynili się do procesu modernizacji idei w nowoczesnej Japonii.

Autor dowodzi, że samuraje to nie tylko miecz, ale też kaligrafia, poezja, ceremonia parzenia herbaty i sztuka mądrego rządzenia. Przez wieki byli elitą. Z czasem stali się urzędnikami. „Wojownicy z pól ryżowych”, to naprawdę przenikliwa i godna uwagi opowieść.

Gorąco polecam

Katarzyna Żarska

https://zarska18.blogspot.com/

Wydawnictwo: Znak Horyzont

Premiera: 24.09.2025 r.

Oprawa: twarda

Wydanie I

Liczba stron: 376

(nowość wydawnicza) w mojej prywatnej biblioteczce