Przejdź do głównej zawartości

Franz Kafka. Koszmar rozumu.

 

„…Kafka podawał swoje „zdrowie” jako jedną z przyczyn, dla których nie mógł nawet myśleć o utrzymaniu się z pisarstwa…”

Ernst Pawel tworzy portret Kafki, jako człowieka, który sprawnie poruszał się w świecie, był cenionym pracownikiem, awansowanym. To także świadomy pisarz, również Kafka, to znerwicowany urzędnik. Autor nie osądza Kafki ocenia jego stosunek do judaizmu, relacje z rodzicami, szczególnie z ojcem. Dowiemy się o burzliwym związku z Felicją Bauer czy romansie z Mileną Jesenską. Poznamy nie tylko życie pisarza, ale zarys środowiska i epoki. 

Ernst Pawel (1920 – 1994) był niemiecko – amerykańskim pisarzem, biografem i tłumaczem. Urodził się w żydowskiej rodzinie w Breslau. Wyemigrował do Jugosławii, po dojściu Hitlera do władzy, a następnie do Stanów Zjednoczonych.

Świat, w którym dorastał Kafka był niesamowity. W domu mówiło się po czesku, ale dzieci, jak we wszystkich żydowskich rodzinach, wysyłano do żydowskiej szkoły. Rodzina matki miała na niego zasadniczy wpływ. Na czym polega cierpka wizja dzieciństwa? Nie ma tu retuszu. Mimo, że Franz spodziewał się porażki, nigdy jej nie poniósł. Świat przesycony nienawiścią, a "... ponieważ nie znał innego, zrozumienie, jak trudno w nim oddychać, zajęło mu trochę czasu...".

Do końca życia często spędzał wakacje w Triesach, którego "...krajobraz zlał się z idylliczną wizją wiejskiego spokoju pozostającego na zawsze poza jego zasięgiem...". To swoiste poczucie zagrożenia i niepewności składają się na panoramę literackiego świata artysty. Jak podchodzi do miłości i kobiet? Czy dom rodzinny, to jego przekleństwo? Ze względu na postępującą gruźlicę musiał zrezygnować z pracy. Dzienniki i listy są ciekawe.

Franz Kafka urodził się i został pochowany w Pradze (41 lat). Franz Kafka zdawał się postępować wg freudowskiego scenariusza (psychoanaliza). Matka Julia, ojciec Hermann. Czym jest legenda Kafki?– bezbronnego, znerwicowanego urzędnika. Autor nie pomija jego twórczości, ale skupia się na życiu, korzystając z wielu źródeł.

Pod koniec życia Kafka uważał, że dzieciństwo zrobiło z niego kalekę niezdolnego do życia wśród innych ludzi. Franz był synem pierworodnym, matka bardziej zajmowała się ojcem niż nim. Czuł się opuszczony. Rodzice cały czas spędzali w sklepie. Brak było rodzinnego ciepła.

W szkołach uczono po niemiecku. Nakazano przyjęcie niemieckich imion i nazwisk, stosowanie niemieckiego we wszystkich dokumentach prawnych. Kafka szkołę określał „spiskiem dorosłych”, nienawidził jej.

Kafka w szkole był dobrym uczniem. Nauka nie sprawiała mu trudności. Tu nauczył się, jak zawierać przyjaźnie. Zaprzyjaźnił się z Hugonem Bergmannem. Kafka był bardzo zdolny, ale delikatny i nieśmiały. Atmosfera świata Kafki – przesycona była nienawiścią.

Uwielbiał geografię. Dużo czytał. Kafka już w gimnazjum, oznajmił, że chce zostać pisarzem. Miał ponad 180 cm. wzrostu. Zdał maturę. Kafka bał się fizycznej bliskości, chociaż spędził noc z dziewczyną w hotelu. Na studia wybrał filozofię. Ojcu się to nie podobało.

Po maturze ojciec zafundował mu 3 tygodniowe wakacje nad morzem (pierwsza podróż za granicę). Zaczął studiować prawo. Wstąpił do klubu dyskusyjnego. Franz stał się najważniejszym pisarzem swego czasu. Słynne utwory to m.in. „Proces” i „Zamek”. Zmarł w 1924 roku. Studiował też germanistykę, ale przerwał.

Kafkę pochowano w Pradze, dzieli grób z rodzicami. Zmarł pod Wiedniem. Był typowym samotnikiem, pustelnikiem. Chorował na płuca. Jego dzieła odzwierciedlają ironię i proroczą wizję człowieka skazanego na postrzeganie świata z oślepiającą jasnością. Wśród czeskich obywateli śmierć Kafki przeszła niezauważona.

Gorąco polecam świetną książkę, zabawę z literaturą w tle i poznanie nietuzinkowej osobowości.

Katarzyna Żarska

https://zarska18.blogspot.com/

Wydawnictwo Marginesy

Premiera: 17 września 2025 r.

Oprawa: miękka ze skrzydełkami

Przełożyła: Irena Stąpor

Projekt okładki: Anna Pol

Liczba stron: 504

(nowość wydawnicza) w mojej prywatnej biblioteczce  

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

W TWOIM INTERESIE

  „…W ręku miała nie tylko klucze od domowych drzwi, ale także od bramy i swojego auta oraz telefon…” W życiu, jak na karuzeli, a często zastanawiamy się, ile twarzy ma człowiek, którego wydaje się Nam, że dobrze znamy. Nagle dostrzegamy oszustwa i drobne kłamstwa. Wtedy, nie jest już tak pięknie i przejrzyście. Autorką książki jest Marzena Hryniszak – filolog, matka i żona. Tworzyła strony internetowe i prowadziła mikrofirmę. Kocha czytać i pisać. Mam nadzieję, że pamiętacie powieść pt. „Nie twój interes”, która była jej debiutem. Książka pt. „W twoim interesie” to intrygująca towarzyska sierpniowych wieczorów. Sebastian Barecki po trzech latach odsiadki wychodzi na wolność. Nikt na niego nie czeka – jego świat już naprawdę nie istnieje. Dom splądrowano, bliscy zniknęli, a dawni przyjaciele odwrócili się od niego. Jakby tego było mało, zostaje oskarżony o zabójstwo byłej partnerki i mężczyzny, którego miał powody, by nienawidzić. Ścigany listem gończym Barecki staje się najb...

Alicja Lenczewska

  „…Wszystko, za czym tęskniłam i goniłam po świecie przez tyle lat, dał mi On. I dał wiele więcej, niż mogłam sobie wyobrazić i pragnąć…” Przed Wami książka pt. „Alicja Lenczewska. Mistyczka naszych czasów. Życie i świadectwo”. Publikację bardzo dobrze się czyta. Kończąc książkę miałam łzy w oczach. Lenczewska mówi do każdego. Sama rozmawia z Jezusem, ustrzega od zła i wprowadza na drogę zbawienia. Modlitwa to serce, słowo i to, co naprawdę kochamy. Niektórzy tego nie doceniają, a szkoda. Każdy człowiek jest prowadzony inną drogą. Droga ta nie jest prosta, a wyboista i kręta. To te nasze przeciwności i łzy spływające po policzku. Bolączki i smutki. Kochać myślą i kochać mową – bardzo dobrze rozważamy te słowa. Działalność Lenczewskiej wpływa głęboko na kobiety. To przydatne rady i wskazówki. Kochać – podkreślmy – to czynić dobro, to ocalić duszę. Kim jest sługa miłości i w czym pomaga samotność? Autorka, wzbogacając biografię Alicji Lenczewskiej o nieznane fakty, niepublikowan...

POLKI w POLU

  „…Na razie przepraszam za wszystko…” Książki pt. „Chłopki” , „Służące” i „Ziemianki” podbiły polski rynek wydawniczy. Teraz kolej na kolejną świetną publikację. Kiedy milczenie jest przerywane? Niestety, niektóre wspomnienia są przykre i przywołują ból kobiet, które pracowały ponad siły. Julia Duval jest osobą, która gromadziła umowy o pracę i korespondencję administracyjną, akta każdej z robotnic. Niektóre dzieci rodzą się z mniej lub bardziej szczęśliwych związków. Inne są wynikiem gwałtów. Pewne jest to, że pracownice z Polski przynoszą korzyści francuskiemu rolnikowi. Umowy, są niestety spisane po francusku, a niewiele naszych bohaterek zna płynnie język obcy.   Na zdjęciach zawartych w książce odnajdujemy prawdę. Dostrzegamy młode kobiety, ale zniszczone życiem. Wzrok jest mętny, twarz przygnębiona, a strój prosty. Wspomniane zgony i morderstwa rodzących się dzieci – szokują, ale realia są prawdziwe. Każda kobieta jest inna. Gospodarze mają swoje „zagrania”. Ich ż...