Zosia z Wołynia – recenzja przedpremierowa

„…Pamiętam, że jak po raz pierwszy ją doprowadziłyśmy do w miarę przyzwoitego stanu, jak była już umyta i oczyszczona to siedziała przy tym stole i wszyscy poczuliśmy olbrzymią ulgę, że ona w ogóle Żydówki nie przypomina. No absolutnie! Oczy błękitne, włosy białe i na dodatek kręcone … Bogu dzięki! …”

Powieść jest naprawdę prawdziwa, ale i zarazem niezwykła, ponieważ przed czytelnikiem otwiera się przypomniana historia kobiet, które połączył Holokaust.

Autorem książki jest Mateusz Madejski – dziennikarz i miłośnik literatury faktu. To wnuczek tytułowej Zosi. Pisarz publikuje rozmowę z własną babcią i odkrywa przed odbiorcami, jak wiele tajemnic i tragicznych wydarzeń skrywa historia większości polskich rodzin.

"Najgorsze chwile zawsze się pamięta. To, jak nas podpalili, jak na brzuchu doczołgałam się do ojca – do dziś to widzę, gdy nie mogę zasnąć. I wzrok tej żydowskiej dziewczynki, Inki. Taki błagalny…" To tylko jedno wspomnienie z wielu. Paleta emocji przekracza granice.

Zofia Hołub to dziewczynka, która została ukształtowana przez ucieczkę przed bandami UPA mordującymi Polaków na Wołyniu. Uratowała żydowskie dziecko, uniknęła transportu do Auschwitz, wyjechała na Ziemie Odzyskane i wyszła za mąż za Żołnierza Wyklętego.

Zosia jest sama w cudzym mieszkaniu. Na zewnątrz panuje wojna, a świat wali się jednak w gruzy. Pobliskie wioski są palone przez bandy UPA. Niemcy mordują Polaków i Żydów. Armia Hitlera zdaje się niezwyciężona. A Zosia jest sama. Ale czy na pewno? Zza ściany dobiega dziwny dźwięk. Decyzja, by zajrzeć do niewielkiej kryjówki, zaważy nie tylko na życiu Zosi. Teraz nie ma o tym pojęcia, ale to, co za chwilę zrobi, doprowadzi ją po latach do Yad Vashem. Dzięki temu zostanie Sprawiedliwą wśród Narodów Świata. Przykład Zosi pokazuje, że miała ciekawe, ale bardzo trudne życie.

Życie Zofii Hołub to historia XX-wiecznej Polski i Polki w pigułce. Kobieta urodziła się w 1927 roku na Wołyniu. Różnice społeczne między Ukraińcami, Polakami i Żydami zmieniła dopiero wojna. Wtedy, kiedy większość narodowości mieszka dosłownie obok siebie widać biedę, ale i momentami sąsiedzką życzliwość. Ucieczka z pociągu pod Przemyślem w Żurawicy jest spektakularna.

Losy Zosi splatają się ponadto z życiem dwóch innych wyjątkowych kobiet – Inki, dziewczynki skazanej przez nazistów i Polaków na śmierć, oraz Stanki, której rodzina heroicznie decyduje się na ukrywanie i wychowywanie żydowskiego dziecka. Żydzi stanowili przecież większą część wołyńskiego społeczeństwa. 

Każde zachowanie i opisy przeżyć mają ogromny aspekt psychologiczny. Kiedy czyta się tą publikację dostrzega się takie proste rzeczy z naszej codzienności. Jeśli masz ciepły kąt, kogoś bliskiego u boku i jedzenie, to jesteś szczęśliwym człowiekiem. Losy naszej żydowskiej bohaterki odwrócą się o sto osiemdziesiąt stopni, ale na plus. Publikacja uzupełniona jest czarno – białymi fotografiami, ale jej prawdziwą zaletą jest to, że bardzo szybko się ją czyta. Punktem scalającym całą fabułę jest wycieczka bohaterki z wnukiem do Izraela i ujrzenie swojego nazwiska wyrytego w kamieniu w parku przy Instytucie Yad Vashem.

Gorąco polecam

Katarzyna Żarska

http://zarska18.blogspot.com/

Wydawnictwo: ZNAK HORYZONT

Premiera: 01.07.2020 r. 

Oprawa: twarda

Projekt okładki: Monika Drobnik – Słociński

Liczba stron: 288

(nowość wydawnicza)